زیربنای توسعه و پیشرفت در صنعت و موانع رشد آن در کشور D&R

فصلنامه ساوین، خبرنامه داخلی گروه ساوین، تابستان ۱۳۹۲، مهندس مسعود رحمان
در دنیای امروز که تکنولوژی با سرعت شگفت آوری در حال تغییر است، توقف و ایستایی به منزله مرگ تدریجی یک شرکت خواهد بود و این الزام بدلیل تغییرات و توسعه مداوم تکنولوژی، وجود رقبا و همچنین تعیین اولویت نیاز مشتریان پدید آمده است. افزایش رقابت و انگیزه بقاء بسیاری از سازمان ها را بر آن داشته که فعالیت های خود را مستلزم سرمایه گذاری در تحقیقات و ایجاد واحد D&R نمایند تا توسعه و به روز آوری انجام دهند و توان رقابتی خود را بالا برده و با بهبود عملکرد در جهت بالا رفتن سود اقدام نمایند.

واحد تحقیق و توسعه (D&R) در یک کلام ایجاد ارزش افزوده را در سازمان ها طوری افزایش خواهد داد که تاثیر مستقیمی بر اهداف زیر داشته باشند ۱- سود بیشتر ۲- برگشت سریع سرمایه گذاری ۳- افزایش میزان فروش ۴- بهبود کیفیت محصول ۵- بهبود خدمات پس از فروش ۶- افزایش بازدهی و توان بیشتر تولید ۷- تولید و توسعه محصولات جدید و سازگار با خطوط تولید ۸- ارائه خدمات به مدیریت ۹- حذف ضایعات یا مصرف بهتر مواد ۱۰- افزایش توان علمی و ارائه خدمات علمی در سازمان ۱۱- انجام کار گروهی صحیح در بکارگیری از همه ایده ها می باشد.

D&R چیست: اصطلاح D&R برگرفته از حروف اول دو کلمه (Development&Research) است و به معنی مجموعه فعالیت هایی نظام یافته در جهت دستیابی به پیشرفت ها و نوآوری های یک شرکت و نیز حل مسائل مرتبط با تولید و فروش این محصولات نیز محصولات جدید را شامل می شود.
در حال حاضر خلاقیت ها، ابتکارات و نوآوری ها از بزرگ ترین دارایی های شرکت ها و مراکز صنعتی روز دنیاست. بنابراین در بیشتر سازمان ها و تقریبا تمامی شرکت های اروپایی و آمریکایی، بخشی ویژه به نام واحدR&D یا تحقیق و توسعه وجود دارد که مسئول بررسی نمونه ها و ایده های قبلی و کار روی محصولات جدید و ارتقاء سطح کمی و کیفی محصولات است. وجود واحد تحقیق و توسعه علاوه بر درآمد زایی کلان، باعث تحولات درشرکت ها و حتی جوامع و رفاه زندگی مردم می شود و این در حالی است که در کشور ما، کمتر کارخانه یا شرکتی دیده می شود که با جدیت بخش تحقیق و توسعه را دنبال کند. هر چند در سال های قبل وزارت صنایع طی بخشنامه ای شرکت های تحت پوشش در سراسر کشور را تشویق به تاسیس واحد های تحقیق و توسعه نمود. اما این واحدها در بسیاری از سازمان ها با تنگناها و مشکلات بسیاری روبرو هستند. واحد های تحقیق و توسعه در اجراء و حوزه های راهبردی واحد های تولیدی جایگاه مناسب خود را به دست نیاورده و نسبت به ساختار های اصلی واحدهای تولیدی جنبه فرعی دارند.
واحد های تحقیق و توسعه هسته اولیه فعالیت های تحقیقاتی در بخشصنعت هستند. این واحد ها به طور عمده فعالیت هایی از قبیل ارتقاء کیفیت محصول، طراحی محصول جدید، بهینه سازی فرآیند ها، انتقال و جذب فناوری ها، کسب دانش فنی برای تولید و غیره را در چارچوب سیاست های صاحبان شرکت دنبال می نمایند. در بسیاری از شرکت ها بخش تحقیق و توسعه در متن فعالیت های جاری قرار ندارند و نقش آن ها در اثر بخشی فعالیت های پژوهشی کم رنگ و حاشیه ای است.
از دیگر موانع رشد فعالیت های تحقیق و توسعه را می توان درموارد زیر خلاصه کرد:
۱- فرایند تحقیق و توسعه، فرایندی جانبی است و روی فرآیندی جانبی است و روی فرآیندهای اصلی تولید و فروش تاثیر به سزایی دارد ولی به علت اینکه فعالیت های بخش تولید و فروش قابل اندازه گیری هستند و نیز به خاطر عدم شناخت و یا تعیین شاخص های مناسب در فرایند تحقیق و توسعه توجه شرکت ها فقط به تولید و فروش است.
۲- با توجه به اینکه الگو برداری و تحقیق در مرحله طراحی بسیار با اهمیت و ارزشمند است پس سرمایه گذاری در مرحله طراحی جلوی بسیاری از زیان های تولیدی را می گیرد. ولیکن در واحد ها به علت سرعت و عجله دقت لازم انجام نمی گیرد و لذا جنس تولید شده مرغوبیت لازم را نداشته و یا نیاز مشتری را برآورده نمی کند.

۳- خیلی از چالش ها و مشکلات شرکت ها و مدیریت که می تواند به عنوان موضوع قابل بررسی در واحد موضوع تحقیق بررسی قرار بگیرد بخاطر عملکرد سازمان و فقدان اعتماد مدیریت موسسه به درجه مفید بودن آن به فراموشی سپرده می شود و در آن تحقیق صورت نمی گیرد.
۴- پر واضح است که تحقیق عبارت از جست و جو و کنکاش برای کسب آگاهی های جدید می باشد اما در صنعت ما چون امکانات جستجو وجود ندارد تحقیق بدون جستجو است. لذا تحقیقات ما رضایت بخش نیست.
۵- بخش تحقیق و توسعه مسئول توسعه و ترویج محصولات جدید است تا هم بتواند مشکلات کار جدی را مرتفع نماید و هم نوآوری را در مسیری قرار دهد که مشتریان هدف را پیدا کند.
۶- به علت عدم توجه به هدف و عدم شناخت کار و وظایف واحد های مختلف واحد تحقیق و توسعه و سایر واحد های فروش و تولید و طراحی در مقابل هم قرار می گیرند و ارتباط نزدیک و مستمر بین محققین و مجریان ضعیف است.
۷- پرسنل تحقیق و توسعه باید دارای توانایی فکری بالا و خلاقیت بوده و توان تحلیل و برنامه ریزی داشته باشند. این افراد باید تجربه و شناخت کامل از کار اجرایی داشته باشند اما در کشور ما رعایت نمی شود.

۸- برای رسیدن به توسعه مناسب باید مستند سازی یا همان مکتوب کردن یافته ها و دیده ها انجام شود. دانش تا وقتی مکتوب نشده باشد فقط در ذهن صاحب آن جای دارد. مکتوب سازی ابزاری است که دانش را قابل استفاده می کند. وقتی عیوب فنی شمارش و گزارش نشود به طبع تحلیل و شناسایی عیوب را نمی توان برای بهبودهای بعدی انجام داد. و یا وقتی گزارشات و مشاهدات بازبینی های بازاریابی ثبت نشود در آینده هیچ توسعه ای نمی توان انجام داد و ماموریت های بازار جز هزینه برای مجموعه ها پیامد دیگری ندارد.
۹- توسعه به معنای رشد و بالندگی است و رشد در شرکت های صنعتی باید همه جانبه باشدکه در کشور ما این گونه نیست و رشد ها موضعی و یا سرطانی است بطور مثال ماشینی را در نظر بگیرید که یک چرخ آن بخواهد تندتر از بقیه بچرخد. توسعه باید در رشد فکری- ارتقای سطح دانش- استفاده مناسب از ابزارها- تهیه ماشین آلات جدید همه با هم توامان باشد.
۱۰- با توجه به بند فوق آنچه در شرکت های ما مصطلح است فقط با خرید ماشین ازکمپانی انتظار توسعه می رود اما حقیقت این است که آن را نمی توان به عنوان پروژه توسعه ای مطرح نمود چه بسیار شرکت هایی که با استفاده از دستگاه های قدیمی تر دارای کیفیت و محصول و نتیجه کار موفق تری هستند لذا سرمایه اصلی شرکت ها فقط ماشین آلات و ادوات نیست بلکه عبارت است از اندوخته دانشی که از آزمایشات و تحقیقات و بازاریابی به دست آمده است.

۱۱- در صنعت ما برگزاری جلسات هم اندیشی جهت بهبود کم وجود دارد و همه خود را مبرا می دانند.۱۲- سیاست تشویق و نرغیب در تحقیق و توسعه وجود ندارد. و به مشکلات معیشتی محققین توجه نمی شود.
۱۳- اولویت تحقیقات مشخص نیست و در حل مشکلات نابسامانی وجود دارد.
۱۴- تحقیقاتی که با دشواری انجام شده توسط مسئولین اجرایی فقط به صورت بایگانی درمی آیند. این عوامل و دیگر عوامل باعث شده واحد های تحقیق و توسعه به راحتی نتوانند نقش استراتژیک خود را در صنعت ایفا کنند.

 

منبع: مقالات بازاریابی وب سایت کارپت سنتر

رابطه خصوصیات محیط با طرح و نقشه فرش

انتخاب فرش نیز مانند انتخاب دیگر لوازم دکوراسیون، تابع قوانین وسبک دکوراسیون به کار رفته در محیط است. پیش از خرید فرش، به انتخاب نقشه‌ای متناسب با سبک دکوراسیون فضای خانه‌تان بیندیشید…

پیش از هر توصیه ای در این زمینه یادآوری این مطلب خالی از لطف نیست که معمولاً فرش های دستباف اکثر شهرهای ایران در سه قالب اصلی به لحاظ طرح بافته می شوند که عبارت اند از لچک ترنج- خشتی و افشان که در میان آنها لچک ترنج از قدیم، مورد استقبال بیشتری قرار گرفته و اغلب فرش هایی را که شما در منازل یا در فرش فروشی ها می بینید در همین طرح بافته شده اند.البته طرح های دیگری نیز وجود دارند که در شهرهای مختلف بر آن اساس بافته می شوند. گبه ها، فرش های ترکمنی و غیره از این دسته اند.

برخی از کارشناسان فرش ادعا می کنند که طرح های اصلی فرش های ایرانی برگرفته از معماری ساختمان های آن روزگار است. در نتیجه هنگامی که در ساختار خانه¬ها تغییری اساسی ایجاد می¬شد، طراحان فرش نیز از این تغییر تبعیت می کرده اند.

آنها بر این عقیده اند که طرح لچک ترنج فرش ها از طرح پردیس معماری ساختمان های سده آخر دوره اشکانیان الهام گرفته است.
این معماری از فضای اندرونی- بیرونی تشکیل شده بود و در واقع فرش های لچک و ترنج؛ نمادی از حیاط این ساختمان ها بوده اند. «لچک»ها باغچه های سبزیکاری چهار وجه حیاط و «ترنج» حوض میانی حیاط را یادآور می شدند. گل های میان آنها نیز به گلکاری های گل محمدی حیاط اشاره می کرده اند.
پس از گذشت زمان و ایجاد تغییرات در معماری و حذف حوض میانی و باغچه های سبزیکاری، طرح افشان فرش به وجود آمد. در این طرح دیگر اثری از لچک و ترنج نبود و با حفظ همان حاشیه اصلی در فضای میان حاشیه ها نقش هایی از انواع گل و ساقه و برگ دیده می شدند.

طرح های خشتی جمله دیگر طرح های فرش های ایرانی هستند که براساس آن تمام سطح داخلی مابین حاشیه ها به مستطیل هایی مساوی تقسیم شده و در داخل هر یک نقشه ای بافته می شود که ممکن است این نقشه ها چندین بار در خشت های مختلف تکرار شود. البته عدم تکرار آنها نشانی بر مرغوبیت نقشه و ابتکار طراح است. این طرح در برخی از شهرها به گلستان نیز معروف است.

امروزه طراحان نقشه های فرش با ابتکارات خود و براساس سلایق متقاضیان در همین قالب های اصلی به ارائه طرح های متفاوت و زیبا پرداخته اند که با توجه به نامشان ثبت شده است. مثلاً در فرش های تبریز نقشه های علیا، بهشتی، شیوا، بنام، تقی زاده، قلی نامی و بسیاری نقشه های دیگر وجود دارند که با توجه به نام طراحانشان نامگذاری شده اند و اگرچه به لحاظ طرح و رنگ با هم متفاوت هستند ولی همگی در قالب طرح اصلی لچک ترنج جای می گیرند. با توجه به تنوع موجود، دست برای انتخاب مناسب ترین فرش برای فضای مورد نظر باز است.پس در همین راستا به پیشنهادات زیر توجه کنید:

  • در فضایی با وسعت کم، پهن کردن فرش با نقش و نگاری فشرده و متراکم، به شلوغی فضا و در نهایت کوچکتر به نظر آمدن آن کمک می کند.
    هنگامی که کفپوش ثابت فضای مورد نظر شما طرح دار است فرشی با طرح های خلوت انتخاب کنید تا تعادل طرح و نقش در کف محیط حفظ شود. مثلاً در صورت امکان استفاده از گبه به لحاظ سبک دکوراسیونی محیط بهترین انتخاب برای روی کفپوش پارکت آن هم در فضای مدرن گبه است.

دکوراتورها همواره فرش های با طرح افشان را برای فضاهای کوچک توصیه می کنند.
انتخاب فرش های لچک ترنج برای فضای معمولی و نسبتاً بزرگ بسیار مناسب است ولی انتخاب فرش خشتی برای این قبیل مکان ها توصیه نمی شود زیرا سبب کوچکتر جلوه کردن محیط می شود.

  • رنگ و انتخاب فرش: برای فضایی با وسعت کم، فرشی با ترکیب رنگی روشن انتخاب کنید. این مسئله در مورد مکان های با محدودیت نور کافی نیز توصیه می شود. هر چه کف زمین روشن تر باشد فضا بزرگتر و نورانی تر جلوه می کند. در ضمن به هنگام انتخاب رنگ فرش، به پالت رنگی موجود در فضا شامل رنگ دیوارها، پارچه روکش مبلمان، پرده¬ها و حتی رنگ چوب لوازم و از همه مهمتر رنگ کفپوش، توجه کنید. حفظ هماهنگی میان طرح و رنگ فرش انتخابی و دیگر عناصر یک فضا از جمله مهمترین موارد در انتخاب فرش مناسب است.
  •  کاربرد محیط و فرش مناسب: این که فرش مورد نیاز در چه مکانی و با چه کاربردی پهن می شود در انتخاب تعیین کننده است. مثلاً برای فضاهای پر رفت وآمد مثل اتاق نشیمن و فضای ورودی خانه، فرش های روشن و با بافت ظریف و به اصطلاح رج بالا انتخاب نکنید. اینگونه فرش ها در این مکان ها در معرض آسیب دیدگی بیشتری قرار می گیرند.
  • سبک دکوراسیون: انتخاب فرش نیز مانند انتخاب دیگر لوازم دکوراسیونی تابع رعایت قوانین سبک دکوراسیونی به کار رفته در محیط است. لذا پیش از خرید فرش به انتخاب نقشه ای مناسب با سبک دکوراسیونی فضای خانه تان بیاندیشید.

 

منبع: کانون هماهنگی دانش و صنعت فرش

آیا فرش ماشینی رقیب فرش دستباف است؟

در طول تاریخ زندگی بشر همواره مسایل تازه ای برای او اتفاق افتاده است و همیشه انسان با پدیده های جدیدی دست وپنجه نرم کرده است. این امر امروزه به صورت ورود تکنولوژی های جدید بیشتر نمایان است. به طور کلی بشر با هر پدیده تازه ای مقابله می کند و مدتی طول می کشد تا خود را با شرایط جدید وفق دهد. این جزئی از طبیعت بشر است. به بشر ثابت شده است که در مقابل چیزهای تازه نمی توان از خود مقاومت نشان داده است که هر گاه با این پدیده ها برخوردهای نامعقول کرده ایم به ضرر خودمان تمام شده است.

امروزه تکنولوژی؛ تولید را زیاد کرده و قدرت خرید را به همه مردم داده است. تولید واقعاً به شکل سرسام آوری زیاد شده، اگر قدیم ترها کالایی به شکل محدود و طی فرآیندی طولانی تولید می شد امروزه با پیشرفت صنعت و اتوماسیون و غیره در تعداد انبوه و در مدت زمان کوتاهی تولید می شود. این اقتضای زمان ماست. برخورد با آن منطقی نیست.

وقتی تخته فرش های دستباف کشورمان را زیرو رو می کنیم احساس غرور به ما دست می دهد. آنها صفحات هنر و هویت ایران و ایرانی هستند. بی شک، صاحب این هنر هم ایران است و ایرانی. در حال حاضر این صنعت با مشکلاتی روبروست اما این که ادعا کنیم همه مشکلات فرش دستباف ایران به سبب تولید فرش ماشینی است بسیار بی انصافی کرده ایم.
فرش ماشینی هرگز رقیبی برای فرش دستباف کشور متصور نشده است بلکه در مقاطع مختلف موجب توسعه صادرات فرش دستباف و ورود ارز به کشور نیز گردیده است. فرش ماشینی باعث شده است تا خانواده هایی که توان خرید فرش دستباف را ندارند بتوانند جهت آذین بندی محل مسکونی خود از فرش ماشینی استفاده کنند.
از طرف دیگر اگر روند تولید فرش ماشینی در ایران وجود نداشت بازار ایران با تراکم انواع فرش ماشینی تولید کشورهای بلژیک و ترکیه و شاید هم چین مواجه می شد و بر این اساس سالانه ۳۰۰ میلیون دلار ارز از مملکت خارج می شد. مشکلات فرش دستباف برای همه مشخص است.
نبود مواد اولیه مطلوب و ارزان، مشکلات فراوان در بخش رنگ و رنگرزی، دخالت سازمان های دولتی در امر فرش، وجود رقبایی مانند هند و پاکستان با مواد اولیه ارزان و کارگر ارزان تر، عدم حمایت از نوغانداران، استفاده از پشم های دباغی شده و عدم رسیدگی به هنرمندان بافنده که از دل وجان برای بافت فرش ها مایه می گذارند و در مقابل بهای کمی به آنها پرداخت می شود و در مقابل این مسائل از بافت فرش صرف نظر کرده و خود یک ایست کامل در تولید فرش دستباف ایجاد نموده از مشکلات فرش دستباف است. اما با وجود همه این مشکلات در نمایشگاه های اخیر بارها ثابت شده که هنوز فرش ایرانی زنده است. مشکلات فرش دستباف کاملاً واضح است. مسلماً این مشکلات عامل اصلی و اساسی در رکود فرش های دستباف ایران شده است و نه فرش ماشینی!!
عده ای تنها معضل بزرگ فرش دستباف را راه افتادن کارخانجات تولید فرش ماشینی می دانند و می گویند ۹۰ درصد ضرر وارده به صنعت فرش دستباف کشور را همین مسئله می دانند. غافل از اینکه ضربه اصلی که به فرش ایران وارد شده رقابت فرش های دستباف تولید شده در کشورهایی مثل نپال و چین است که به نام فرش ایرانی وارد بازار جهانی شده است.
حتی در برهه ای از زمان شایعه سرطان زا بودن الیاف اکریلیک برای تخریب بازار فرش ماشینی به کار برده شد عده ای هم به پخش آگهی های تبلیغاتی شرکتهای فرش ماشینی توسط رادیو و تلویزیون اعتراض شدیدی می کنند !!
تصریح بر این که فرش ماشینی ایران تنها در کشورهای جهان سوم مانند آسیای میانه و افغانستان و عراق خریدار دارد هم صحت ندارد. هم اکنون بزرگترین مشتریان فرش ماشینی ایران از کشورهای آلمان، ژاپن، عربستان، یونان و اسپانیا هستند ضمن آنکه مقدار کمتری هم به کانادا، آمریکا، روسیه و اوکراین صادر می شود.

مزایای فرش ماشینی در این دوره این است که با سرعت بیشتری در مرحله طراحی و در مرحله تولید انجام شده و هزینه کمتری را هم در بر می گیرد و در عین حال طرح های مدرن را نیز در خود جای داده است و مانند هر کفپوش دیگری برای خود نقشی مستقل ایجاد می کند همان طور که در دنیا سلایق مختلف وجود دارد مطابق با آن باید فرآورده های مختلفی هم وجود داشته باشد.
این مسئله هیچ گاه در مقابل با فرش های دستباف قرار نمی گیرد بلکه در کنار هم و در یک راستا قرار می گیرد و ما اگر می خواهیم اصالت ها حفظ شود باید برای کیفیت فرش های دستباف خود فکری کنیم تا حداقل در این بازار سلایق مختلف را هم ارضا کنیم.

با توجه به محبوبیت فرش دستباف در بین مردم دنیا هیچ گاه هیچ قدرتی نمی تواند این هنر را از عرصه وجود حذف کند اگر محصولی جدید مثل فرش ماشینی هم تولید شود به عنوان رقیب نخواهد بود بلکه سلایق مختلف در دنیای امروز ایجاب می کند که نوآوری هایی از این قبیل هم وجود داشته باشد.

 

منبع: مجله صنعت کهن